
Accredited Body No.1762 |
|
İçişleri Bakanlığı’nca yeni yayınlanan “Binaların yangından korunması hakkındaki yönetmelik” gereğince,
kamuya açık binalarda yer alan kapı, pencere, ara bölme, tavan, kolon, zemin vb… gibi bina temel
elemanlarının yangına dayanım şartlarının ve sürelerinin uluslar arası standartlar doğrultusunda karşılanması
gerekmektedir.
Yönetmeliğe göre ürününüzün yangına dayanımı ve performansı, ancak ilgili Avrupa ve Türk
standartlarına göre bağımsız ve akredite bir yangın laboratuarında test edilerek, bu test sonuçlarının uzman
teknik kişilerce(profesyonellerce) değerlendirilmesi ile ispatlanması gerekmektedir.
Ancak test işlemi ürünün yalnızca o andaki performansını göstermektedir. Oysa piyasaya arz
edeceğiniz ürünlerin yangına dayanıklı olduğunu beyan edebilmeniz için, Avrupa komisyonunca onaylanmış
ve akredite edilmiş bir belgelendirme kuruluşunca belgelendirilmesi gerekmektedir.
İlgili kuruluşlar piyasa gözetimi ve denetimini (resen veya şikayet üzerine) uygulama yeri olan
inşaat sahasında (şantiye) yapacaktır. Standarda uygun olmayan ürünler piyasadan geri çekilmek zorunda
bırakılacak ve üreticilerine cezai işlem uygulanabilecektir.
 |
Test Standartları
Bir ürün ya da yapının bir yangın ortamındaki performansını göstermek için birçok test standardı
kullanılmaktadır. Bunlar; İlgili Avrupa Standartları (TS EN) olup, aşağıdaki farklı tipte bina elemanları
için kullanılırlar:
- Kapılar ve bölmeler TS EN 1634-1
- Duvarlar TS EN 1364-1 ve 1365-1*
- Zeminler ve çatılar TS EN 1365-2*
- Kirişler ve kolonlar BS 476: Kısım 23
- Tavanlar BS EN 1364-2
*Yük taşıyan
Yöntem (Örn: Kapı Testi - TS EN 1634-1)
Testler, ürünlerin kullanım amaçlarına uygun ortamda gerçekleştirilmektedir. Örneğin; kapılar test edilirken, |
kapıyı destekleyen uygun bir yapı içine monte edilerek test edilmelidir.
Test edilecek kapı ve herhangi bir ilgili
destekleyici yapı, 3m x 3m boyutlarındaki bir kasa (tuğla duvar, ahşap yapı vs.) içine yerleştirilir ve bu kasa
fırının ön yüzüne monte edildikten sonra teste başlanır. Fırın içindeki sıcaklık uluslar arası kabul görmüş
bir zaman/sıcaklık rejimine göre kontrol altında tutulmaktadır.
Test, istenilen dayanım süresince -30, 60, 90, 120, 180 dakika vs.- ya da numune başarısız oluncaya
kadar sürdürülür.
Bir kapının yangın testi sonucu
3 ölçeğe göre belirlenir:
· Pamuk tampon - Tutuşursa, kapının
yangın olan tarafından, yangın olmayan
tarafına doğru gaz sızıntısı olduğunu
ve yangın olmayan taraftaki yanıcı
maddeleri tutuşturabilecek kadar
sıcaklığa ulaştığını ve bu nedenle
yangının yayılacağını gösterir.
· Boşluk ölçer - Kapının içindeki
boşlukların genişliğini ölçer
ve önceden belirtilen düzeylerin altında kalmaları gerekir.
· Sürekli alevlenme - Yangın olmayan tarafta alevlenmeyi Sürdüren bir ortam oluştuğunu gösterir.
Test Raporu
Yangın testinin ardından, numunenin tüm yapım ayrıntıları, boyutları ve ilgili bilgileri de içeren bir test raporu hazırlanır. Test raporu numunenin
başarısız olma sürelerini belirten ve gerçek verilere dayanan teknik bir dokümandır. Testi gerçekleştiren personelin yapmış olduğu gözlemler, fırının
test boyunca dakika dakika durumunu gösteren grafikler ve numunedeki sıcaklık ve (varsa) sapmalar da dahil olmak üzere diğer ilgili bilgiler test
raporunda bulunur. Test raporlarına göre, üründe herhangi bir düzeltme yapılmasının önerilebileceği gibi, ürünün doğru test yöntemleri altında
minimum yangına dayanım süresini yakalaması durumunda, belirtilen süre içinde yangına dayanıklı ürün olarak pazara sunulabilmesi de mümkündür.
Genel Kıymetlendirme (Global Assessment) Raporu
Test raporları yalnızca test edilen ürün tipine aittir. İlgili Avrupa normlarına göre, testi başarıyla geçmiş bir ürünün tasarımında varyasyonlar veya
değişikler yapılması durumunda, yeni tasarımın yangına dayanıklılığını tespit edebilmek için ya yeni bir yangın testi ya da genel kıymetlendirme
yapmak gerekir. Genel kıymetlendirme, test edilen bir tasarımdan çıkartılabilecek varyasyonlar konusunda bir uzman tarafından gerçekleştirilen
teknik bir danışmanlık hizmetidir.
Ürünler ile ilgili yapılan incelemeler sonucu, bir rapor hazırlanarak, hedeflenen son kullanıcı uygulamaları için tek bir testin uygun olup olmayacağı
ya da bir dizi test gerekip gerekmeyeceği konusunda önerilerde bulunulur. Bu kıymetlendirme raporu sayesinde müşteri eğer tasarımında değişikliğe
gitmek istiyorsa, ilave bir veya birden fazla test yaptırmaksızın rapordaki çözümleri dikkate alarak tasarımını değiştirebilir. Yani; müşteri,
tüm testlerden başarıyla geçen mevcut tasarımı üzerinde bazı değişikler yapmayı planlıyorsa ve Q-Mark belgelendirme hizmetini talep ediyorsa,
Chiltern Fire tarafından, mevcut test raporuna ilave olarak ürünle ilgili yapılabilecek varyasyonları içeren bir genel kıymetlendirme raporu hazırlanır.
Genel kıymetlendirme raporları, ürünün tüm kapsamını açıklayacağı için, müşterinin ticarette kullanabileceği teknik dokümanlar olarak da
tanımlanabilir.
Genel değerlendirme raporları aşağıdaki tasarım özellikleri göz önünde bulundurularak hazırlanmaktadır:
1. Kanat boyutunun doğru ayarlanıp ayarlanmadığı,
2. Üst panellerin kullanımı ve yerleştirilmesi,
3. Kanat boyutlarındaki artışlar karşısında kapının performansındaki değişim
(yükseklik ve genişlik),
4. Kapı setlerinin yapılandırılmasındaki değişiklikler (tek kanatlı, çift kanatlı,
tek yönlü, iki yönlü),
5. Cam pencerelerin kullanımı, yerleştirilmesi ve cam tiplerini kullanabilme olanağı,
7. Uygunsa, kapı kasası varyasyonları,
8. Duman kontrol gereklilikleri.
Q-Mark Belgelendirmesi
Genel değerlendirme raporu hazırlandıktan ve tüm test verileri toplandıktan sonra, üretici firmanın kalite yönetim sistemi, Standart BM Trada
Belgelendirme A.Ş. tarafından denetlenir. Bu denetim, ürünün, test edildiği andaki ilgili Avrupa normunca belirtilen kriterlere uygunluğu ile son
kullanıcıya satıldığı andaki uygunluğunun aynı olacağını garanti etmek maksadıyla yapılmaktadır. Firma denetim neticesinde (başarılı olursa), başta
Ortadoğu pazarı olmak üzere tüm dünyaca bilinen ve tanınan Q-Mark ürün belgesini almaya hak kazanır ve ürünlerinin üzerine Q-Mark Yangına
Dayanıklılık etiketini yerleştirebilir.
Bu denetim, ISO 9001 veya benzeri bir yönetim sistemine göre, yıllık bazda yapılır. Böyle bir yönetim sisteminin firmada kurulu olmaması
durumunda, firmanın dokümantasyon yapısı, ürün spesifikasyonları, izlenebilirliği, iç tetkik süreci, yönetimi gözden geçirme süreci, ekipman kontrolü,
uygun olmayan ürün kontrolü ve montaj metodu vb. denetlenir. Ürünün yangın dayanım testleri ise ilgili Avrupa normuna göre, her 3 yılda bir
tekrarlanmalıdır; bu testler, ürünün üretim sürecindeki herhangi bir zayıf alanı fiziksel olarak ortaya çıkarır. Standat BM Trada Belgelendirme A.Ş.,
yangına dayanıklı kapıların üretimi ve montajı için akredite ‘Q-mark’ ürün ve personel (ürün montaj elemanı) belgelendirme programlarını
uygulamaktadır.
Q-Mark İşaretlemesi
‘Q-mark’ işareti ile yangına dayanıklı kapıların, Standart BM Trada Belgelendirme A.Ş tarafından belgelendirilmiş olduklarını göstermek üzere,
yangına dayanım süresine göre farklı renklerde plastik pimle veya metal etiketle işaretlenmektedir.
Q-Mark Test ve Ürün Belgelendirme Talep Formu için tıklayınız